top of page
Zoeken

#45 Congo Connecting


Carl De Keyzer in zijn expositie Congo. foto Joep Eijkens

Aan het woord: de curatoren en Carl De Keyzer


“Ik vind het een mooie, open expositie waarbij je niet opgelegd krijgt wat je moet vinden”, complimenteerde een bezoeker van de expositie Congo Connecting ons. “Dat is nu precies wat wij willen”, antwoordde Petra Cardinaal, directeur van Pennings Foundation en een van de curatoren. De andere curatoren van de expositie zijn Stef Van Bellingen, Theo Derksen en Astrid Huis. Congo Connecting toont een selectie uit de serie ‘Congo’ van Magnumfotograaf Carl De Keyzer, het persoonlijke verhaal van ‘Tante José’ en inzendingen van de Open Call.


Selectie uit de serie Congo van Magnumfotograaf Carl De Keyzer. foto Carl De Keyzer

“In 2010 waren de foto’s van Congo van Carl De Keyzer voor het eerst te zien in Fotomuseum Antwerpen. Dat was 50 jaar na de onafhankelijkheid van Congo. De Keyzer visualiseerde wat de komst en het vertrek van een kolonisator teweeg heeft gebracht. Daarmee kwam in België de discussie over het koloniale verleden op gang. In Nederland niet. Daarom wilde ik die foto’s opnieuw tonen, in de hoop die discussie ook in Nederland op gang te brengen.

Dat doen we door verschillende perspectieven te tonen, die van Carl De Keyzer, maar ook die van ‘Tante José’, een project van Astrid Huis, over het missiewerk in de twintigste eeuw. En via een Open Call tonen we huidige visies op Congo.” (zie blog #43)


“We willen dat de expositie vragen oproept”, vertelt Petra. “Hoe denken we nu over ons koloniaal verleden? Zijn we ons meer bewust van de gevolgen daarvan op de huidige samenleving?”


Christiane Gronenberg van ZOUT interviewt Petra Cardinaal


“Hoe leren we omgaan met racisme, discriminatie, scheve machtsverhoudingen en misplaatst superioriteitsgevoel?”, voegt Stef Van Bellingen (curator Kunstenplatform WARP, Sint-Niklaas) toe.


Petra: “Maar we willen er open in staan, niet belerend zijn. Ieder mens is immers een kind van zijn tijd. En de plek waar je geboren bent is bepalend.”

Stef: “Je vertrekt altijd vanuit je eigen standpunt en eigen context. Neem bijvoorbeeld het woord ‘huidskleur’. Daar heeft iemand met een lichte huid een ander beeld bij dan iemand met een donkere huid.”

Stef Van Bellingen


Tijdens zijn lezing bij Pennings Foundation over Congo vertelde Carl De Keyzer (Kortrijk 1958): “Deze serie (en ook het boek) zegt eigenlijk meer over België dan over Congo. Het gaat over de arrogantie van een klein land dat denkt te kunnen heersen over een groot land."


foto Carl De Keyzer

"Voor mijn reizen nam ik een reisgids uit 1958 als uitgangspunt, dat Congo als een utopisch paradijs voorstelde, met villa’s en hotels, gebouwd onder het mom van civiliseren en bekostigd met het leegroven van het land. De meeste bouwwerken bevinden zich in gebieden waar ook mijnen zijn.” Opnieuw bezocht hij de toeristische trekpleisters, op zoek naar sporen uit het koloniale verleden. Dat leverde foto’s op van creatief hergebruik van bouwwerken maar vooral veel foto’s die verloedering en verval laten zien.


Blik in de expositie Congo van Carl De Keyzer. foto Carl De Keyzer

Jonge Congolezen tonen liever een ander beeld. Zij willen de schoonheid van het land laten zien en de veerkracht van de mensen, die ondanks de armoede en het geweld iets van hun leven proberen te maken. “Daarom hebben we een oproep gedaan via een Open Call en deze werken toegevoegd aan de expositie”, ligt Stef Van Bellingen toe, “en daarom heb ik Judith Elseviers (juriste met Congolese roots, die in België projecten maakt over dekoloniaal denken) gevraagd te reageren op de foto’s van De Keyzer.” (zie blog #44)