Lezing Rik Suermondt

Als jonge fotohistoricus had Rik Suermondt (Waalwijk 1961) midden jaren ’80 de beeldredactie verzorgd voor Amsterdam Amsterdam. Beeld van een stad in 150 jaar fotografie, samengesteld door Anthon Beeke. Het zou in 1989 moeten verschijnen, 150 jaar na de uitvinding van de fotografie.  

Suermondt zocht contact met tal van fotografen of de erfgenamen om beeld te verzamelen van meer dan tachtig fotografen die Amsterdam in anderhalve eeuw hebben vastgelegd, waaronder Ed van der Elsken, Erwin Olaf, Eva Besnyö, Emmy Andriesse, G.H. Breitner, Jacob Olie, Leonard Freed, Cas Oorthuys, Alfred Eisenstaedt en Esther Kroon.  

De streefdatum van 1989 werd niet gehaald, maar in 1991 lag het fotoboek klaar om gedrukt te worden. Toch besloot uitgeverij Bert Bakker op het laatste moment de publicatie te schrappen, uit angst dat een oplage van tienduizend exemplaren onvoldoende verkocht zou worden. Vier jaar werk verdween in archiefdozen.  

Pas in 2022, dankzij het bedrijf Rotaform, dat het boek als tweetalig relatiegeschenk uitgaf ter gelegenheid van zijn honderdvijftig‑jarig bestaan, kon het boek worden gedrukt en verscheen een deel van de oplage in de vrije verkoop. Het was vrijwel direct uitverkocht. 

The making of bevat anekdotes over de fotografen, een analyse van de vormgeving van Anthon Beeke en het verhaal achter de ‘wederopstanding’ van het boek. Ook zijn nooit eerder gepubliceerde illustraties opgenomen uit de originele dummy die Suermondt in zijn bezit heeft. Aan het boek is een soundtrack met 36 songs en videoclips over Amsterdam toegevoegd. 

In het boek komt een curieus verhaal aan bod over een foto die niet in Amsterdam maar in Den Bosch bleek te zijn gemaakt. Een opmerkelijk verhaal betreft een foto van fotojournalist en theaterfotograaf Kors van Bennekom. Jarenlang werd gedacht dat deze opname, een levendige scène die perfect leek te passen bij het Jordaanfestival, een Amsterdamse foto was. Pas bij het terugzien van het originele negatief bleek dat het beeld in werkelijkheid slechts een uitsnede was van een groter geheel. Op dat grotere beeld was duidelijk te zien dat de foto niet in Amsterdam was genomen, maar op de markt in Den Bosch tijdens het Bossche carnaval van 1961. Een bijna‑vergissing die het boek nét niet haalde, maar die in The making of een eigen, verhelderende plek heeft gekregen: als illustratie van hoe makkelijk een beeld verkeerd geïnterpreteerd kan worden.  

AMSTERDAM AMSTERDAM. The making of. Tekst en vormgeving Rik Suermondt. Uitgegeven in eigenbeheer, 2026, hc, 112 pp, 80 ill, € 59,50 

De speciale editie (gesigneerd, oplage 15) bestaat uit beide publicaties: The making of en de laatste exemplaren van Amsterdam Amsterdam. Beeld van een stad in 150 jaar fotografie in perfecte staat. Vormgeving door Anthon Beeke. Teksten in Nederlands en Engels van Geert Mak, Henk Raaff en Rik Suermondt. Uitgeven door Rotaform, 2022, hc, 388 pp, 360 ill, € 275,00 

De lezing wordt georganiseerd in het kader van de landelijke Fotoboekenweek. 

----------- 

The making of (a photobook)  

Lecture by Rik Suermondt 

3 December 2026  

20:00 – 21:30 

The making of reconstructs how an ambitious project, assembled in the late 1980s by graphic designer Anthon Beeke (1940–2018), writer‑filmmaker Henk Raaff, and with Rik Suermondt as picture editor, almost disappeared before it ever saw the light of day. 

As a young photo historian, Rik Suermondt (Waalwijk, 1961) worked as picture editor in the mid‑1980s on Amsterdam Amsterdam. Image of a city in 150 years of photography, compiled by Anthon Beeke. The book was intended to appear in 1989, exactly 150 years after the invention of photography. 

Suermondt contacted numerous photographers and archives to gather images from more than eighty photographers who had documented Amsterdam over a century and a half, including Ed van der Elsken, Erwin Olaf, Eva Besnyö, Emmy Andriesse, G.H. Breitner, Jacob Olie, Leonard Freed, Cas Oorthuys, Alfred Eisenstaedt and Esther Kroon. 

The target year of 1989 was not met, but by 1991 the photobook was ready to be printed. Yet at the last moment the publisher, Bert Bakker, decided to cancel the publication, fearing that a print run of ten thousand copies would not sell sufficiently. Four years of work disappeared into archive boxes. 

Only in 2022, thanks to the company Rotaform, which published the book as a bilingual corporate gift to mark its 150th anniversary, could the book finally be printed, with part of the edition released for public sale. It sold out almost immediately. 

The making of contains anecdotes about the photographers, an analysis of Anthon Beeke’s design, and the story behind the book’s “resurrection”. It also includes never‑before‑published illustrations from the original dummy that Suermondt still owns. A soundtrack of 36 songs and video clips about Amsterdam accompanies the book. 

The book also recounts a curious story about a photograph that turned out not to have been taken in Amsterdam at all, but in Den Bosch. The remarkable case concerns an image by photojournalist and theatre photographer Kors van Bennekom. For years, this lively scene, seemingly a perfect fit for the Jordaan Festival, was believed to be an Amsterdam photograph. Only when the original negative resurfaced did it become clear that the published image was merely a cropped detail of a larger frame. In that full frame, it was unmistakable: the photo had been taken not in Amsterdam, but at the market in Den Bosch during the 1961 Bossche Carnival. A near‑mistake that just missed inclusion in the book, but which now has its own illuminating place in The making of, as an example of how easily an image can be misinterpreted. 

AMSTERDAM AMSTERDAM. The making of. Text and design by Rik Suermondt. Self‑published, 2026, hardcover, 112 pp, 80 illustrations, € 59.50 

The special edition (signed, limited to 15 copies) consists of both publications: The making of and the final mint copies of Amsterdam Amsterdam. Image of a city in 150 years of photography. Design by Anthon Beeke. Texts in Dutch and English by Geert Mak, Henk Raaff and Rik Suermondt. Published by Rotaform, 2022, hardcover, 388 pp, 360 illustrations, € 275.00 

The lecture is organised as part of the national Photobook Week.