top of page
Zoeken

#7 Fotografie als medium

Aan het woord: Paul Bogaers


Foto Paul Bogaers uit Portfolio 54, uitgegeven door Galerie Pennings in 2002

In 1996 ontving Paul Bogaers (1961) een telefoontje van Harry Pennings. Dat telefoongesprek was het begin van een lange samenwerking met de galerie. Drie keer heeft Paul Bogaers een solotentoonstelling mogen inrichten. Daarnaast was zijn werk regelmatig te zien in groepspresentaties en ging zijn werk mee naar tal van beurzen.


Associatie en suggestie spelen een centrale rol in het werk van Paul Bogaers. “In de jaren ‘80 werkte ik veel met ‘gevonden’ foto’s, bestaand beeld, veelal anonieme foto’s en amateurkiekjes.” Hij legde een archief aan van bestaand beeld om uit te kunnen putten.


“Ik verbind foto’s, zelf gemaakt of gevonden, aan een vaak onverwacht equivalent en schep hierdoor voor de toeschouwer nieuwe associaties. Een nieuwe manier van kijken.” Met zijn ‘Fotocombinaties’ maakt Bogaers combinaties van beelden, in of naast elkaar. “Door de herschikking van het alledaagse worden mijn voorstellingen compleet overgeleverd aan het oog van de toeschouwers. Toeschouwers wiens blik weer afhankelijk is van de gemoedstoestand waarin ze zich verkeren.”


Het gebruik van Objets trouvés (gebruiksvoorwerpen) in de beeldende kunst was een vondst van Marcel Duchamp begin 20ste eeuw en werd al gauw toegepast door andere surrealisten en dadaïsten, zoals Man Ray. In de jaren ’50 werd het ook opnieuw toegepast door kunstenaars als Robert Rauschenberg en Jasper Johns. Daarentegen was het binnen de fotografie niet gebruikelijk om met bestaand beeld te werken. In de jaren ’80 maakte Boltanski al installaties met bestaande portretfoto’s, maar hij was een uitzondering.”


Paul Bogaers was een van de eersten in de Nederlandse kunstwereld die fotografie als medium implementeerde, als een onderdeel van een groter geheel. “Het grootste deel van mijn oeuvre bestaat uit beeldende kunst waar een of meerdere foto’s een centrale rol speelt. Langzaam ben ik van tweedimensionaal naar driedimensionaal overgestapt. Ik beschouw mezelf ook niet als fotograaf, hoewel ieder ander dit wel lijkt te doen.” (Paul Bogaers volgde zijn opleiding aan de Academie voor Beeldende Vorming te Tilburg.)


Foto Paul Bogaers uit boek Upset Down (2011)

“Een kunstenaar maakt nou eenmaal wat hij maakt. Het kunstwerk is verbonden aan de kunstenaar. Of dat wat in de kunstenaar zit zal passen in de tijd en de plaats waarin het gemaakt is en tot de hoofdstroom gaat behoren, is slechts de vraag.”

Een buitenbeentje dus op het gebied van fotografie. Misschien is dat juist wat Harry Pennings zo aansprak in zijn werk toen hij besloot Paul Bogaers op te bellen. “Het was vrij opmerkelijk dat Harry me zomaar belde, dat gebeurde niet vaak bij kunstenaars. Hij had mijn werk gezien (ik weet niet meer waar) en zei: ‘Ik vind het wel interessant. Kunnen we afspreken?’ Een beschaafde stem. Ik exposeerde toen regelmatig bij galerie Fotomania in Rotterdam en ben dus bij toeval in de wereld van de fotografie beland. Het had ook anders kunnen lopen.”


Uitnodiging expositie 'In de piepzak' bij Galerie Pennings, 1997

Piepzak

In 1997 hield Paul zijn eerste tentoonstelling in de galerie met als titel ‘In de piepzak’. Een solo-expositie was de bedoeling, maar op eigen verzoek betrok Paul zijn goede vriend en beeldend kunstenaar Fred van Eldijk bij het project, die ruimtelijk werk maakte. “Het werd een gekke tentoonstelling met objecten en ‘pure’ foto’s van mij. Allebei zochten we naar een diepere waarheid verscholen achter het banale alledaagse. Harry gaf ons de volledige vrijheid bij de inrichting van de expositie. Niet alle galeriehouders doen dat. Maar dat moest ook wel. Mijn werk is zo speci